Kolor dopler krvnih sudova predstavlja savremen metod koji omogućava rano otkrivanje patoloških promena krvnih sudova. Na osnovu kombinacije ultrazvučnih talasa i tzv. Doplerovog efekta daje prikaz krvnog suda u poprečnom ili uzdužnom preseku i analizira brzinu protoka u realnom vremenu. Time se dobija jasni uvid u kompletno stanje pregledanog krvnog suda, uključujući i prisustvo naslaga i suženje.
Iako spada u modernu dijagnostičku proceduru njegova istorija je duga više od jednog veka. Naime, davne 1842. godine, austrijski profesor matematike i geometrije, Cristian Doppler je otkrio rezultate poučavanja brzine kretanja svetlosti sa zvezda. Njegovo istraživanje poslužilo je za postavljanje hipoteze poznate pod nazivom Doplerov efekat. Dopplerovo otkriće je 1956. godine iskoristio Shigeo Satomura na Univerzitetu Osaka. Koristio ga je za procenu brzine toka krvi u perifernim krvnim sudovima, te se ovaj japanski fizičar opravdano smatra ocem medicinske dopler ultrasonografije.
Kolor dopler je vizuelizaciona metoda koja se zasniva na ultrazvučnim talasima i Doplerovom efektu. Ultrazvučna sonda šalje zvučne talase u vaše telo. Zvučni talasi se odbijaju od krvnih zrnaca u krvnim sudovima i vraćaju se do sonde. Pomoću Doplerovog efekta, koji meri ove zvučne talase, omogućeno je posmatranje promene tona (niskih ili visokih zvukova). I to između zvučnih talasa koji se šalju u vaše telo i eha (zvuka koji se odbija) da bi utvrdio pravac protoka krvi i brzina kretanja krvi.
Preciznost metode iznosi preko 90 odsto, te se opravdano smatra zlatnim standardom u dijagnostici, a koristi se za otkrivanje mnogih oboljenja, kao i za prevenciju nastanka tromba i moždanog udara.
Kolor dopler se najčešće koristi za pregled arterija donjih i gornjih ekstremiteta, karotidnih arterija, bubrežnih arterija, srca, štitaste žlezde, genitalnih organa i dojki. Takođe ima važnu ulogu u trudnoći, jer omogućava detaljno praćenje i merenje protoka krvi kroz različita tkiva ploda. Samim tim i rano otkrivanje nekog razvojnog poremećaja i anomalija ploda. Ujedno, koristi se za procenu protoka krvi i kiseonika koji prolazi kroz pupčane vene, a može da dovede do privremenog porođaja.
Pregled arterija donjih ekstremiteta obuhvata sve arterije počev od stomačne aorte, preko karličnih arterija, pa do stopala. Ima važnu ulogu u otkrivanju tromba, te se preporučuje osobama sa proširenim, vidljivim venama, koje imaju otok na nogama, svrab, izmenjenu boje kože u potkolenici. Primenjuje se i za prepremu operacije vena i postoperativno praćenje. Dok je pregled gornjih ekstremiteta obavezan kod trnjenja ruke, otoka, povreda, pa i primetne razlike u obimu i boji kože.
Kolor dopler karotidnih arterija predstavlja pregled arterija koje vode krv od srca ka mozgu, te omogućava utvrđivanje prisustva vrste naslaga ili ateromatoznog plaka, koji je odgovoran za moždani udar i prolazne ishemijske napade. Zbog toga se preporučuje osobama koje imaju genetsku predispoziciju, dijabetes, povišeni krvni pritisak, holesterol.
Kolor doplerom renalnih arterija vrši se procena protoka krvi kroz bubrežne arterije, uključujući i trbušnu aortu i donju šuplju venu, kao i protok krvi u bubrežnim venama.
Kolor dopler srca procenjuje strukturu, funkcionalnost komora, pretkomora, zalistaka i protok krvi, a obavezan je za osobe koje imaju genetsku predispoziciju ili boluju od neke srčane bolesti.
Kolor dopler štitaste žlezde otkriva vaskularizaciju tkiva i čvorova, ukoliko postoje. Pregled je neophodan kod sumnji na obolelu štitastu žlezdu i kao periodična kontrola posle operacije.
Može se vršiti i kolor dopler genitalnih organa. Pri čemu se kod žena utvrđuje protok krvi u krvnim sudovima jajnika i materice, a kod muškaraca posmatra se krvotok u samom testisu. Ukoliko postoji tumor metoda daje prikaz i vrste tumora čime je omogućeno otkrivanje da li se radi o dobroćudnoj ili malignoj bolesti.
Kolor dopler dojki je široko rasprostranjena metoda u sagledavanju vaskularizacije karcinoma dojke i zapaljenjskih promena.
Kolor dopler krvnih sudova je potpuno bezbolna, neivanzivna procedura. S obzirom da se primenjuju samo ultrazvučni talasi nema rizika od zračenja, te ne postoji ograničenje u pogledu godina starosti pacijenta, niti vremenskog razmaka između 2 pregleda.
Ultrazvučni pregled sa kolor doplerom krvnih sudova možete obaviti u poliklinici Pekić.
